Columns Archieven - Sjoerdtje de Haan Uitvaartzorg

No go area

admin — Tue, 24 Oct 2000 11:13:07 +0000

‘Dag mevr. de Haan, wilt u adverteren op de placemats van onze pizzeria?’ Nou, daar moest ik mezelf even een voorstelling van maken. Je zit lekker je pizza te eten en je oog valt op een reclame van de plaatselijke uitvaartondernemer. Wil je daar mee geconfronteerd worden op dat moment? Ikzelf niet en heb dan ook vriendelijk bedankt. Reclame en uitvaart, wat wel en wat niet, wanneer wel en niet? Je begeeft je altijd op het gladde vlak van de emotionele belevingswereld. Soms kin it lije, mar meastentiids net.

Ik vergeet nooit het trotse gevoel dat mij bekroop toen ik voor het eerst mijn bedrijfslogo gedrukt voor me kreeg, en je de wereld wilt laten weten dat jouw bedrijf in zijn soort, de beste
bij uitstek is. Vanaf dag één alles eigenhandig opgebouwd, van briefpapier tot afscheidsboerderij. Dan start het persoonlijke proces van passende keuze’s maken binnen je bedrijf. Daarbij is reclame wel even een dingetje binnen de uitvaart; waar de éne uitvaartondernemer met trots zijn logo op de bedrijfsauto laat plaatsen, twijfelt een ander al over een logo op het condoléanceboek. Waar de éne uitvaartondernemer herkenbaar is op grafmarkeringen en advertentie’s met kleur en logo, zal de ander daar bewust afstand van nemen. Een kwestie van verschil in bedrijfsvoering? Wel dan niet zakelijk? Het ligt altijd gevoelig binnen onze branche. Terughoudendheid heeft bij mijn bedrijf hierin altijd voorop gestaan. Het voelde nooit goed om mijn bedrijfsnaam binnen eenzelfde kader te zien als de naam van de overledene.

Het onderwerp werd weer even actueel toen ik moest nadenken over een reclamebord langs de lijn van het voetbalveld. De kleurlijn, ontwerp, combinatie uitvaartzorg en afscheidsboerderij; mijn creative brein draaide overuren. Ok………,
even weer ‘ back to basic’. Als ik net in een periode van verlies zit, wil ik dan in het weekend, in mijn vrije tijd, onverwacht geconfronteerd worden met uitvaartzorg? ……

Mijn bedrijfsauto, zonder logo maar weer geparkeerd in de vertrouwde ‘no go area’.

Het bericht No go area verscheen eerst op Sjoerdtje de Haan Uitvaartzorg.

Sa eigen

admin — Tue, 24 Oct 2000 11:11:36 +0000

Hjir gebeurt safolle bysûnders, wêrom setst soks net op social media?
De opmerking komt nogal eens voorbij, binnen ons uitvaartzorg en afscheidsboerderij, en elke keer speelt het toch weer door mijn hoofd. Ik heb nog nooit een facebook of instagram account gehad. Hierdoor ontgaan me soms dingen, die ik achteraf graag had geweten. De andere kant is dat er al zoveel info elke dag op me afkomt en ik aan zoveel touwtjes moet trekken, dat ik deze social media graag mis.

Er gebeuren inderdaad veel bijzondere momenten, opmerkingen, uitspraken, creatie’s, die je graag zou willen delen. Het intieme, de beslotenheid, de privacy, het persoonlijke…die weerhouden mij hiervan. Het is zó eigen wat er gebeurt, en het voelt niet goed om dat zomaar even te delen; dat is niet aan mij. Deze column is mijn ‘social media’ om een inkijkje te geven in deze bijzondere wereld van afscheid nemen. De mogelijkheden, de diversiteit aan mensen en daarmee aan keuze’s.

De basale emotie’s die afscheid nemen met zich meebrengt. Verdriet om wat was of nooit is geweest. Boosheid om onverwerkte emoties. Angst voor de dood. We komen ze in alle facetten tegen en ze maken altijd weer indruk. Niemand is gelijk en iedereen reageert vanuit zijn/haar eigen karakter en emotie.
Boosheid/agressie vind ik nog altijd de grootste uitdaging. Negatieve gebeurtenissen die plaatsvonden binnen een familie; die waarschijnlijk ‘tig’ keren zijn herbeleeft in iemands hoofd, zijn herkauwt, herbeplakt en waar de naaste vrienden en kennissen ook nog hun sausje overheen hebben gegoten. En zie dan maar eens of je de hele familie op één lijn krijgt voor het officiële afscheid…
Boeken kinne we skriuwe; mar dat dogge we net.

Sjoerdtje de Haan, uitvaartonderneemster met een lach en een traan.

Het bericht Sa eigen verscheen eerst op Sjoerdtje de Haan Uitvaartzorg.

Hasto juster it gat al groeven?

admin — Tue, 24 Oct 2000 11:09:51 +0000

Een lange rouwstoet. Ik loop voorop mei it lytse mantsje neist my, hân yn hân, mei yn syn oare hân syn sânbakskeppe. We gaan immers beppe begraven en daar heb je een schep voor nodig. Een serieuze aangelegenheid waar hij al ervaring mee had, zo vertelde hij me. Een dood vogeltje naast de heg thuis, had hij zelf begraven en was daar erg trots op.

We komen dichter bij het graf en hij wordt steeds stiller. Hij gaat op z’n tenen staan om beter te kunnen bekijken waar we langzaam naartoe lopen. Dan ontdekt hij het graf en zegt: “Sjoerdtje, hasto juster it gat al groeven?” Nu is een lachende uitvaartleidster voorop de stoet niet erg gebruikelijk, maar het viel niet meer op bij de lachende stoet achter mij. It mantsje had wat een ander beeld in zijn hoofd. We graven met z’n allen een gat, kist erin en dichtmaken. Tsja, had ook gekund en is later ook weleens voorgevallen. Ook de 9-jarige die alleen de kist van pake ging beschilderen en trots de “Bokma” fles van pake toonde die in de volle lengte over het deksel van de kist geschilderd was, wist de lachspieren op te wekken.

Uitvaart en humor. Dat was niet het eerste waar ik aan dacht toen ik 15 jaar terug als kersverse uitvaartleidster de wereld van rouw en verdriet betrad. Maar wat heeft het al vaak voor een letterlijke verademing gezorgd tussen alle spanning door.

Uitvaartonderneemster Sjoerdtje de Haan met een lach en een traan

Het bericht Hasto juster it gat al groeven? verscheen eerst op Sjoerdtje de Haan Uitvaartzorg.

Way of life

admin — Tue, 24 Oct 2000 11:08:15 +0000

Wat is dat met die dood, die altijd triggert, tot de verbeelding spreekt… En dat laatste is mijn ‘way of life’ geworden in de loop der jaren. Niet alleen omdat je 24/7 aanstaat. Maar er ontstaat een leefstijl door je vak, waar je tevoren geen inschatting van kan maken. Dat je professie invloed heeft op je privéleven, daar ontkomt denk ik niemand aan. Maar dat je professie veel van je privé bepaald, had ik niet voor mogelijk gehouden, maar bleek meer dan waar. Langzaam groei je uit tot iemand die met de dood geassocieerd wordt. Ook als je in je korte broek bij de Jumbo staat om ijsjes te halen en een klein meiske je aankijkt en met een trillend lipje zegt:

“Do bist dy frou fan dat ferdrietige…” Oei, spontaan de ijsjes vergeten die dag.
“Hé Sjoerdtje!” Jan fietst voorbij en ik roep: “Alles goed Jan?” “Ja hear”, klinkt het, “want do hast my noch net ûnder de skeppe hân!” Ik word er stil van en dat is knap voor iemand die altijd haar woordje klaar heeft en een stukje galgenhumor niet uit de weg gaat. Op verjaardagsfeestjes wordt vaak met een grijns gevraagd of ik nog wat drukte heb en wordt veelal de uitvaart van een familielid met mij gedeeld. Zelfs als ik met mijn honden wandel vindt er weleens ‘een voorgesprekje’ plaats. Uit zelfbescherming zonder ik me soms een tijdje af, maar ik blijf houden van mijn zelfgekozen, uitzonderlijke ‘way of life’.

Uitvaartonderneemster Sjoerdtje de Haan met een lach en een traan

Het bericht Way of life verscheen eerst op Sjoerdtje de Haan Uitvaartzorg.

Verkleuren in de tijd

admin — Tue, 24 Oct 2000 11:02:56 +0000

De grote wielen van de zwarte lijkkoets knerpen over de oude klinkers, en de bode loopt met z’n zwarte hoed op voor de lijkkoets uit. Auto’s en fietsen staan even stil aan de kant van de weg tot de stoet voorbij is. In alle stilte komt de rouwstoet tot stilstand bij het graf. De dragers plaatsen de kist boven het graf en dominee neemt het woord. Na de begrafenis staat de koffie met cake klaar. Een herkenbaar, maar steeds minder voorkomend beeld binnen de uitvaart. Het zwart was al langzaam naar grijs verkleurd, en de vanzelfsprekendheid waarmee een voorbijganger even stilstaat bij een rouwstoet, is al vele jaren verdwenen. De grootste verandering in mijn werkzame jaren is het feit dat het afscheid meer en meer in eigen hand is genomen door de familie. Iets waar ik flink in heb bijgedragen. Van toeschouwer bij het afscheid naar deelnemer. Want is dat niet waar het om draait? Zelf handen en voeten geven aan jouw afscheid, want jij moet ermee verder in de tijd.

De station van pa, daar past prima een kist in, en dan kunnen we hem zelf wegbrengen; mag dat Sjoerdtje? Jazeker, dat mag. De oude volvo werd leeggehaald en de kist van pa erin gezet. Even snel een sluiproute met de volvo, die ik zo snel niet kon volgen en toen ik bij de begraafplaats arriveerde, stond de zoon me op te wachten. “We hebben ‘m al laten zakken hoor…” Je kunt ook overdrijven natuurlijk…

Uitvaartonderneemster Sjoerdtje de Haan, met een lach en een traan

Het bericht Verkleuren in de tijd verscheen eerst op Sjoerdtje de Haan Uitvaartzorg.

De houten jas.

admin — Tue, 24 Oct 2000 10:54:06 +0000

Een lijkomhulsel, een kist, een mand, een lijkwade, een doos…
Tijdens het regelen van de uitvaart altijd weer een hoofdstuk apart. Veelal kan je na de kennismaking al wel een inschatting maken van een evt. keuze van een kist. De wensen van de overledene en de naasten i.c.m. de sfeer en de uitstraling waar je mee te maken krijgt. Typerend is de nuchterheid van de Friezen hierin. Niet overdreven maar wel netjes. Dan komt kistnr. 550 vanzelf naar boven. Massief grenen, met houten handgrepen en vlak deksel, strakke katoenen binnenbekleding, geschikt om evt. zelf nog te beschilderen. De meestgekozen kist.
De laatste jas van een timmerman is vaak van eiken of van steigerhout en die van een kunstenaar eigenzinnig. Veel natuurliefhebbers gaan voor een wilgentenen mand met een matrasje van wol en soms staat een eigengemaakte kist klaar in de garage en wordt deze in de dagen naar de uitvaart toe compleet beschilderd of beplakt. Van roze tot zwart en zilverkleur, met gaatjes (anders word ik zo benauwd) en met veertjes. Je kan het zo gek niet bedenken of we hebben het gezien.

Tijdens een voorgesprek laat hij me de kist zien die hij zelf gemaakt heeft. ‘Compleet beschilderd’ : zegt hij trots, terwijl ik op de hele kist geen spat verf kan ontdekken. Met twinkelende ogen haalt hij de deksel van de kist en ik zie over de gehele onderkant van het deksel een prachtige, naakte dame mei alles derop en deroan. Sa, seit er: ‘dan wurdt it fêst nofliker lizzen’.

Sjoerdtje de Haan, uitvaartonderneemster met een lach en een traan.

Het bericht De houten jas. verscheen eerst op Sjoerdtje de Haan Uitvaartzorg.